Proeftijd in je arbeidscontract: regels en valkuilen

Direct antwoord

Een proeftijd in een arbeidscontract mag maximaal 1 maand zijn bij contracten korter dan 2 jaar, en maximaal 2 maanden bij vaste contracten of tijdelijke contracten van 2 jaar of langer. De proeftijd moet schriftelijk zijn vastgelegd en voor beide partijen gelijk. Tijdens de proeftijd kunnen werkgever en werknemer zonder opzegtermijn opzeggen.

Wat is een proeftijd?

Een proeftijd is een periode aan het begin van een arbeidsovereenkomst waarin werkgever én werknemer het contract per direct kunnen beëindigen, zonder opzegtermijn en zonder ontslagroute via UWV of kantonrechter. Volgens artikel 7:652 BW moet een proeftijd schriftelijk zijn afgesproken — een mondelinge afspraak is nietig.

Hoe lang mag een proeftijd zijn?

De wet kent strikte maxima:

  • Geen proeftijd bij contracten van 6 maanden of korter (sinds de WAB in 2020)
  • Max. 1 maand bij contracten van langer dan 6 maanden maar korter dan 2 jaar
  • Max. 2 maanden bij contracten van 2 jaar of langer, of bij onbepaalde tijd
  • Een in de CAO afgesproken kortere of langere termijn gaat vóór de wettelijke maxima (binnen CAO-grenzen)

Overschrijding van de maximumduur maakt de hele proeftijdclausule nietig — dus óók het eerste deel dat wel geldig zou zijn.

Is een proeftijd verplicht?

Nee. Een proeftijd is optioneel. Veel werkgevers nemen hem standaard op, maar bij tijdelijke contracten van 6 maanden of korter kán en mág hij niet. Ook bij een opvolgende tijdelijke arbeidsovereenkomst tussen dezelfde partijen voor dezelfde functie is een proeftijd meestal nietig — tenzij er aantoonbaar andere vaardigheden of verantwoordelijkheden gevraagd worden.

Opzeggen tijdens proeftijd

Tijdens de proeftijd kunnen beide partijen per direct opzeggen, zonder opzegtermijn en zonder reden. Wel geldt:

  • De opzegging moet schriftelijk worden bevestigd
  • Opzegging op discriminatoire grond (bijv. zwangerschap, geloof) is nietig — ook tijdens proeftijd
  • De werkgever is geen transitievergoeding verschuldigd bij opzegging tijdens proeftijd

3 veelgemaakte valkuilen

  1. Proeftijd in contract korter dan 6 maanden — altijd nietig sinds de WAB. De clausule heeft géén werking, ook niet als beide partijen het er over eens waren.
  2. Ongelijke proeftijd voor werkgever en werknemer — volgens art. 7:652 BW moet de proeftijd voor beide partijen identiek zijn. Bij afwijking is de hele clausule nietig.
  3. Mondelinge afspraak — niet geldig. Leg de proeftijd altijd schriftelijk vast (bij voorkeur in de arbeidsovereenkomst zelf, niet in een aparte aanhangsel).

Lees ook

Veelgestelde vragen

Antwoorden op de meest gestelde vragen over proeftijd in je arbeidscontract: regels en valkuilen.

Hoelang mag een proeftijd maximaal zijn?
Bij een tijdelijk contract van langer dan zes maanden maar korter dan twee jaar mag de proeftijd maximaal één maand zijn. Bij een vast contract of tijdelijk contract van twee jaar of langer is het maximum twee maanden. Voor contracten van zes maanden of korter is een proeftijd sinds 2020 helemaal niet meer toegestaan.
Is een mondeling afgesproken proeftijd geldig?
Nee. Artikel 7:652 BW vereist dat een proeftijd schriftelijk is vastgelegd — meestal in de arbeidsovereenkomst zelf of in een toepasselijke CAO. Zonder schriftelijke vastlegging is de proeftijdclausule nietig en geldt het contract direct zonder proeftijd, ook als beide partijen mondeling akkoord waren.
Kan de werkgever mij tijdens proeftijd zonder reden ontslaan?
Ja. Tijdens de proeftijd mogen zowel werkgever als werknemer per direct opzeggen zonder reden en zonder opzegtermijn. Wel gelden discriminatieverboden: opzegging op grond van zwangerschap, geloof, vakbondslidmaatschap of andere beschermde kenmerken is nietig, ook tijdens proeftijd. De werkgever moet op verzoek de reden schriftelijk geven.
Heb ik recht op loon als ik tijdens proeftijd word ontslagen?
Ja, over de werkelijk gewerkte dagen tot en met de ontslagdatum. De werkgever is géén opzegtermijn verschuldigd en géén transitievergoeding bij opzegging tijdens proeftijd. Alleen al opgebouwde vakantiedagen worden nog uitbetaald, plus eventueel achterstallig loon en vakantiegeld tot de ontslagdatum.
Mag een werkgever bij elk opeenvolgend contract een nieuwe proeftijd afspreken?
Nee. Bij een nieuw contract voor dezelfde functie bij dezelfde werkgever is een nieuwe proeftijd meestal nietig. Alleen als de nieuwe functie aantoonbaar andere vaardigheden of verantwoordelijkheden vereist (bijv. promotie naar leidinggevende functie) kan een nieuwe proeftijd rechtsgeldig zijn. Bij twijfel: liever géén proeftijd afspreken.
Telt ziekte tijdens proeftijd mee voor de maximumduur?
Nee. De wettelijke maximumduur van de proeftijd is vast en wordt niet verlengd door ziekte. Ontslag tijdens ziekte in de proeftijd mag, maar als de ziekte zelf de werkelijke reden is kan het ontslag nietig zijn. Na einde proeftijd geldt het bredere opzegverbod tijdens ziekte (artikel 7:670 BW).

Bronnen